Кыргызстандын тоолору менен сиздин смартфонуңуздун ортосунда кандай жалпылык бар?
08-апрель 2026, 17:50
Чүй өрөөнү
Бүгүн «Геология бүгүн» рубрикасында жаратылыш менен технологияны байланыштырган кызыктуу фактылар тууралуу айтып беребиз. 

Сиз качандыр бир кезде чөнтөгүңүздөгү уюлдук телефонду түздөн-түз «тоонун бир бөлүгү» деп ойлоп көрдүңүз беле? Заманбап технологияларды пайдалуу кендерди казып алуусуз элестетүү мүмкүн эмес жана бул глобалдык процессте Кыргызстандын жер астындагы байлыктары негизги ролду ойнойт.
Бир стандарттуу смартфонду чыгаруу үчүн 60тан ашык ар кандай химиялык элементтер керектелет. Мисалы:
Алтын менен жез микросхемалардын иштешин камсыз кылат;
Литий телефондун кубат албай бир нече саат бою иштешине шарт түзөт;
Кремний тиркемелердин иштөө ылдамдыгына жооп берген процессордун негизи болуп саналат.
Кыргыз Республикасы бул элементтердин көбүнүн олуттуу запастарына ээ. Кендерди чалгындоо жана аларды салкындуу өздөштүрүү — бул жөн гана өнөр жай эмес, бул дүйнөлүк техникалык прогресске кошулган биздин салымыбыз. Тоолорубузда катылган ресурстар болбосо, смартфондорду, электромобилдерди же жаңы муундагы медициналык техникаларды түзүү мүмкүн эмес болмок.
«Геология — бул биздин жердин өткөнү гана эмес, бул технологияларыбыздын келечеги. Жер астындагы байлыктар заманбап экономиканын өнүгүшүнө жана өлкөбүздөгү инновацияларга кызмат кылат».
Бүгүнкү күндө геологиялык чалгындоого салынган инвестициялар Кыргызстандын жогорку технологиялардын глобалдык чынжырында маанилүү звено болуп калышына негиз түзөт.