Кыргыз Республикасындагы КТАД: ачык-айкындуулук жана отчеттуулук курсу

Кыргыз Республикасы жер казынасын пайдалануу чөйрөсүндө ачыктыкты жана отчеттуулукту камсыздоого багытталган кен казып алуу тармагынын ачыктыгы — акт (КТАД) демилгесин ишке ашырууну улантууда.

Кыргызстан КТАДга 2004-жылы кошулган. 2011-жылы өлкө ВАЛИДАЦИЯДАН ийгиликтүү өтүп, КТАДга мүчө өлкө статусун, ошондой эле стандартты киргизүүдөгү олуттуу прогресс үчүн атайын сыйлыкты алган. Кийинки жылдары ачык-айкындуулук принциптери "Жер казынасы жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамында бекитилген, анын ичинде жер казынасын пайдалануучулардын милдеттүү отчеттуулугу, лицензиялар жана бенефициардык ээлер жөнүндө маалыматтарды ачуу.

2017-жылы Кыргыз Республикасы бенефициардык укукту ачуу принциптерин киргизүүдөгү прогресс үчүн сыйлык менен сыйланган. "Жер казынасы жөнүндө" Мыйзамдын жаңы редакциясында (2018-ж.) өзүнчө берене тоо-кен тармагынын ачык-айкындуулук маселелерине арналган.

2024-жылдын 29-февралында КТАДдын Башкармасы Кыргыз Республикасына 57,5 баллды КТАДдын стандартын 2019-жылга киргизүүнү баалоонун жыйынтыгы боюнча ыйгарды. Азыркы учурда КТАД 2023 жаңыланган стандарты иштеп жатат, ал экологиялык жана гендердик аспектилерди, ошондой эле "жашыл" өтүү жана коррупцияга каршы аракеттенүү маселелерин кошо алганда, маалыматты ачууга карата талаптарды күчөтөт.

Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги жер казынасын пайдалануучулардын лицензиялар жана бенефициардык ээлери жөнүндө маалымат менен бирдиктүү реестрин даярдады жана дайыма жаңылап турат, ал ведомствонун расмий сайтында ачык жеткиликтүү жайгаштырылган.

Кийинки текшерүү 2027-жылдын 1-апрелине пландаштырылган. Даярдоо алкагында отчеттуулукту өркүндөтүү, маалыматтарды ачуунун электрондук инструменттерин киргизүү, КТАДдын Секретариатын күчөтүү жана жергиликтүү жамааттарга маалымдоону кеңейтүү боюнча чаралар каралган.

КТАДдын сунуштамаларын ишке ашыруу ошондой эле 2025-2030-жылдарга Кыргыз Республикасында коррупцияга каршы туруу боюнча мамлекеттик стратегияда бекитилген.

Кыргыз Республикасы коомдун кызыкчылыгында ачык-айкындуулук, отчеттуулук жана жаратылыш ресурстарын натыйжалуу башкаруу принциптерин жактай тургандыгын ырастайт.